قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
121
ارشاد الزراعه ( فارسى )
جهت آنكه چون زمين آن را آب بسيار دادهاند گل و شل نمىگيرد چون محل شود شديار سه راه نموده انبار يا شوره بر روى شديار هموار نموده يك نوبت ديگر رانند و كشه زنند و بعد از آن بيلكش نموده تيش زنند و تخم را چهار روز در آب نموده زمين تيش زده را اگر نم باران نباشد آب داده روز دوم بر سر نم بر يك روى جويه بجانب آفتاب در قوچه سه يا چهار بذر مزروع نمايند چنانچه از چكانى و سبز خط و طارمى و غيره در هر ذرعى سه جلنگ باشد و بر روى بذر خاكستر يا ريك ريزند و يا كلوخ گذارند چون سر بكلوخ و خاكستر يا ريك رساند ناخن آب داده چون نيك نمودار شده دورو سازند و زوايد را بچينند و آب ديگر داده در پاى جلنگ قوچه زده يگانه سازند و يك هفته گذارند كه تكقوچه خشك شود و بعد از آن در هر قوچه قدرى انبار كبوتر ريخته اگر انبار كبوتر ميسر نشود پيش آن را تراشيده و شوره انبار در پيش آن ريزند و سياه آب نمايند و چون زرد نم شود نسر جويه را يك بيل خاك برداشته بر روى انبار ريزند و بر روى خاك تخت بسته سفالجه نمايند . سفالجه سفالجه آنست كه بيخ دو جلنگ را نرم نموده بعد از آن خاك عقب جلنگ را در گردن جلنگ كشيده هموار سازند ، ديگر بعد از بيست روز آب دهند و بعد از آن هرگاه آب طلب شود آب دهند و رسيدن خربزه از تابستانى و زمستانى از اول سرطان است تا آخر سنبله . چكانى چكانى از رسمى و سفيد و طرارك ، محل كاشتن آن پانزدهم حوت تا سر حمل است اما بايد كه جهت ملاحظه سرما چون ده روز از پانزدهم حوت گذرد كه بذر كرده باشند يك دفعه ديگر در ميان بذر نمايند و ده روز ديگر چون گذرد ، دفعه ديگر بذر نمايند كه اگر چنانچه بعضى در سرما ضايع شود بعضى ديگر بماند و اولى آنست كه